Kiểm toán viên trẻ cần nâng cao hiểu biết về quản lý ngân sách, tăng cường học tập kiến thức

Ngày 15/01/2020, tại Hà Nội, Đoàn thanh niên KTNN đã tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Kiểm toán hoạt động việc quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện”. Đồng chí Hồ Đức Phớc - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước đã tới dự và phát biểu chỉ đạo tại Tọa đàm

Buổi tọa đàm có sự tham gia của PGS.TS Đinh Trọng Hanh - Nguyên Kiểm toán trưởng KTNN Khu vực X; Bí thư Đoàn thanh niên KTNN Ngô Đạt Trí; đại diện lãnh đạo và đoàn viên thanh niên các đơn vị: Vụ Tổng hợp, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán, Vụ Pháp chế, các KTNN Chuyên ngành và KTNN Khu vực.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Tổng Kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc nhấn mạnh: Việc đẩy mạnh mô hình kiểm toán hoạt động để kiểm tra, đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quản lý tài chính công, tài sản công, nhất là trong lĩnh vực quản lý, sử dụng ngân sách, đầu tư xây dựng và chương trình mục tiêu quốc gia là một trong những mục tiêu quan trọng để nâng cao chất lượng kiểm toán của KTNN.

Trong những năm qua, KTNN đã thực hiện nhiều cuộc kiểm toán hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện và đã đạt được một số kết quả nhất định. Song, đây là loại hình mới nên việc xây dựng mục tiêu kiểm toán cụ thể và các tiêu chí kiểm toán cho việc kiểm toán quản lý, sử dụng ngân sách ở cấp huyện còn gặp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện. Buổi tọa đàm nhằm đánh giá những kết quả đạt được, nhìn nhận những khó khăn vướng mắc để tìm ra nguyên nhân từ đó đề xuất những thay đổi trong các cuộc kiểm toán hoạt động việc quản lý ngân sách cấp huyện  trong các năm tới.

Tổng Kiểm toán nhà nước đánh giá cao sáng kiến của Đoàn thanh niên về việc tổ chức buổi tọa đàm và cho rằng đây là dịp để các kiểm toán viên KTNN đúc rút nhiều kinh nghiệm quý báo, hoàn thiện phương pháp, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán.

Cũng theo Tổng Kiểm toán nhà nước, năm 2019 KTNN đã hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị với kết quả đạt được là toàn diện. Để có được kết quả này có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ kiểm toán viên trẻ. “Tuổi trẻ là sáng tạo, tuổi trẻ là khát vọng, nên các bạn cần phải phải không ngừng học hỏi, đúc rút kinh nghiệm, nỗ lực phấn đấu để làm được nhiều việc cho bản thân mình, cho ngành và cho đất nước” – Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Tại buổi tọa đàm, đại diện Chi đoàn Vụ Tổng hợp, KTNN Khu vực I, KTNN khu vực IV, KTNN khu vực V đã trình bày tham luận về thực trạng kiểm toán hoạt động ngân sách cấp huyện của đơn vị; giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện.
Qua các bài tham luận cho thấy trong giai đoạn 2016-2019, KTNN đã thực hiện 35 cuộc kiểm toán hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện. Theo đó, những ý kiến đánh giá, nhận xét cùng các kiến nghị về xử lý tài chính của KTNN đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện, thực hiện tiết kiệm các nguồn lực tài chính đồng thời, ngăn chặn các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí; góp phần làm trong sạch bộ máy quản lý hành chính nhà nước ở địa phương.

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, các tham luận cũng thẳng thắn nêu lên những bất cập, hạn chế, vướng mắc trong tổ chức thực hiện các cuộc kiểm toán việc quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện, đó là: Đa số các cuộc kiểm toán hoạt động quản lý ngân sách cấp huyện thường được tổ chức lồng ghép trong cuộc kiểm toán ngân sách địa phương dẫn tới việc kiểm toán hoạt động đối với một cấp ngân sách vẫn chủ yếu xoay quanh hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách hàng năm, chưa tập trung, chú trọng các chủ đề mang tính thời sự được xã hội quan tâm hoặc theo yêu cầu giám sát của chính quyền địa phương như các nội dung, chuyên đề liên quan đến quy hoạch, quản lý và sử dụng đất; việc khai thác tài nguyên, khoáng sản; đánh giá hiệu quả đầu tư công đối với các dự án đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách địa phương. Mức độ mức độ ảnh hưởng đối với các kết luận, kiến nghị qua các cuộc kiểm toán là không lớn.

Ngoài ra, trong điều kiện lồng ghép với các cuộc kiểm toán ngân sách địa phương việc tổ chức đoàn kiểm toán về thời gian, nhân sự, phân công công việc trong các cuộc kiểm toán theo từng lĩnh vực kiểm toán (thu NSNN, chi thường xuyên và chi đầu tư XDCB) chưa có sự khác biệt so với các cuộc kiểm toán tài chính, kiểm toán tuân thủ.

Hay, việc lựa chọn mục tiêu kiểm toán còn chưa rõ ràng cụ thể. Do hoạt động quản lý ngân sách cấp huyện rộng, gồm nhiều lĩnh vực do đó các mục tiêu kiểm toán đặt ra còn chung chung. Kết quả là, các Đoàn kiểm toán còn gặp khó khăn trong việc xây dựng các tiêu chí, cơ sở xây dựng các tiêu chí chưa tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc ý kiến của đơn vị được kiểm toán nên chưa sát và chưa thật sự gắn với nội dung kiểm toán.
Đối với một số cuộc kiểm toán tổ chức riêng lẻ, việc lựa chọn các tiêu chí kiểm toán để đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả của các cuộc kiểm toán vẫn mang tính chủ quan, chưa được sự thống nhất cao với đơn vị được kiểm toán và các cơ quan quản lý dẫn đến các nội dung đánh giá và kiến nghị chưa nổi bật tương xứng với cuộc kiểm toán hoạt động riêng lẻ.

Trong quá trình xây dựng các tiêu chí, phần lớn các cuộc kiểm toán sau có tiêu chí tương tự như các cuộc kiểm toán đã thực hiện trước đó dù mỗi huyện có đặc điểm quản lý, điều hành ngân sách khác nhau; các tiêu chí xây dựng hầu hết vẫn chú trọng đánh giá tính tuân thủ, một số tiêu chí đã có lồng ghép đánh giá tính hiệu lực và hiệu quả nhưng chỉ lồng ghép một phần nhỏ.

Kết quả kiểm toán mới chỉ tập trung về phát hiện các sai sót và xử lý tài chính tăng thu, giảm chi NSNN mà chưa đi sâu để xem xét đến việc sử dụng nguồn lực của các đơn vị được kiểm toán có kinh tế, hiệu quả, đồng thời có những kiến nghị mang tính tư vấn nhằm cải tiến công tác quản lý, sử dụng nguồn lực được tiết kiệm và hiệu quả hơn.

Qua phân tích đánh giá thực trạng, các đại biểu cũng đã đề xuất các khuyến nghị, giải pháp trong tổ chức thực hiện kiểm toán hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện.

Phát biểu kết luận Tọa đàm, đồng chí Lê Đình Thăng đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và nội dung phát biểu của các đại biểu tham dự Tọa đàm. Chỉ rõ những khó khăn trong tổ chức thực hiện kiểm toán hoạt động quản lý, sử dụng ngân sách cấp huyện, đồng chí lưu ý: Việc lựa chọn chủ đề kiểm toán là quan trọng; Khâu chuẩn bị kiểm toán phải kỹ lưỡng; Việc tổ chức kiểm toán phải bám sát định hướng chung của toàn ngành, phải có mục tiêu rõ ràng cụ thể; Kiểm toán viên đặc biệt là kiểm toán viên trẻ cần nâng cao hiểu biết về quản lý ngân sách, tăng cường học tập kiến thức, tích lũy kinh nghiệm, và rèn luyện kỹ năng.

Đồng chí tin tưởng những thông tin, kinh nghiệm được chia sẻ tại buổi Tọa đàm sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho hoạt động chuyên môn, giúp nâng cao chất lượng kiểm toán của KTNN.