Xây dựng ‘sức đề kháng tư tưởng’ và năng lực công dân số cho thanh niên

Khơi dậy khát vọng cống hiến thông qua thực tiễn hành động

Phát biểu đề dẫn Diễn đàn số 1, đồng chí Nguyễn Thái An - Ủy viên Ban Thường vụ TW Đoàn, Phó Trưởng ban Công tác Đoàn cho biết, bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen.

Quá trình chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ mở ra nhiều cơ hội cho thanh niên, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bản lĩnh chính trị, năng lực thích ứng và khả năng làm chủ không gian số.

Đồng chí Nguyễn Thái An cho biết, nhiệm kỳ 2022 - 2026, công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn đã có nhiều đổi mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, triển khai hiệu quả các chiến dịch truyền thông lớn, đồng thời tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Nhiều chiến dịch truyền thông lớn nhân các sự kiện trọng đại của đất nước trong năm 2025, tiêu biểu như chiến dịch “Hòa bình đẹp lắm” hay “Tự hào Việt Nam”, đã tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng, thu hút hàng tỉ lượt tiếp cận trên các nền tảng mạng xã hội.

Đồng chí Nguyễn Thái An đề nghị đại biểu tập trung thảo luận các giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đồng thời thảo luận về các nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.

Diễn đàn số 1 về chủ đề “Tuổi trẻ Việt Nam tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”.

Chia sẻ tại diễn đàn, Trung tá Võ Thành Nhân - Trợ lý Thanh niên, Phòng Công tác quần chúng, Cục Chính trị, Quân khu 9 cho rằng, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục phải bắt đầu từ việc hiểu thanh niên; đồng thời, phải khơi dậy khát vọng cống hiến thông qua thực tiễn hành động.

“Điều thanh niên cần nhất không chỉ là cơ hội phát triển, mà còn là lý tưởng để phấn đấu, niềm tin để dấn thân và mục tiêu để cống hiến. Bởi khi thanh niên có lý tưởng đúng đắn, có khát vọng vươn lên và có mục tiêu rõ ràng, thanh niên sẽ tự tìm thấy động lực để vượt qua khó khăn, không dễ bị dao động trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài”, Trung tá Võ Thành Nhân - Trợ lý Thanh niên, Phòng Công tác quần chúng, Cục Chính trị, Quân khu 9.

Anh Nhân đề xuất tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn theo hướng lấy thanh niên làm trung tâm, lấy môi trường số làm không gian giáo dục mới và lấy sự chuyển biến trong nhận thức, hành động của thanh niên làm thước đo hiệu quả.

Cùng đó, các cấp bộ Đoàn cần triển khai thường xuyên, hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đồng thời chú trọng phát huy tinh thần tự giáo dục, tự rèn luyện của đoàn viên, thanh niên gắn với trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ Đoàn.

Xây dựng đạo đức số và trách nhiệm công dân trên không gian mạng

Theo chị Lê Thị Mai Phương - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh Ninh Bình, nhiệm kỳ tới cần xác định rõ mục tiêu cốt lõi của công tác tuyên truyền, giáo dục là xây dựng lớp thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, vững vàng lý tưởng cách mạng, trong sáng về đạo đức, giàu tri thức, có bản lĩnh, khát vọng cống hiến và trách nhiệm với tương lai dân tộc.

Trong đó, hiệu quả của công tác tuyên truyền cần được đánh giá bằng những chuyển biến trong nhận thức và hành động của thanh niên; coi thực tiễn phong trào là thước đo quan trọng của công tác giáo dục.

Chị Mai Phương cho rằng AI, thuật toán mạng xã hội và kinh tế chú ý đang tác động trực tiếp đến nhận thức, niềm tin, lối sống và hệ giá trị của thanh niên. Chị đề nghị nhiệm kỳ tới cần tổ chức lại công tác tuyên truyền theo nguyên tắc: Trung ương và cấp tỉnh tập trung thực hiện những nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn cao; cơ sở tập trung vào những việc gần thanh niên nhất.

Các đại biểu tham gia diễn đàn số 1.

Đặc biệt, chị đề xuất “xây dựng sức đề kháng tư tưởng và năng lực công dân số cho thanh niên” là nhiệm vụ trọng tâm của công tác tuyên truyền, giáo dục trong nhiệm kỳ tới. Theo chị, trong môi trường thông tin đa chiều, thanh niên không chỉ cần được cung cấp thông tin đúng mà còn phải có khả năng nhận diện đúng - sai, tích cực - độc hại. Sức đề kháng tư tưởng cần được hình thành từ bản lĩnh chính trị, niềm tin khoa học, khả năng phản biện, ý thức pháp luật, đạo đức số và trách nhiệm công dân trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, cần đổi mới mạnh mẽ việc giáo dục lịch sử, văn hóa, bản sắc dân tộc bằng phương pháp hiện đại. Theo chị Phương, điều quan trọng nhất là phải làm cho những giá trị văn hóa, lịch sử hào hùng của dân tộc trở thành nguồn lực tinh thần của thanh niên hôm nay.

“ Từ giá trị lịch sử dân tộc, thanh niên phải được bồi đắp lòng tự tôn, tự trọng, tự lực, tự cường; từ truyền thống cách mạng, thanh niên phải hình thành khát vọng cống hiến; từ bản sắc văn hóa Việt Nam, thanh niên phải có bản lĩnh hội nhập mà không hòa tan”, chị Lê Thị Mai Phương - Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh Ninh Bình.

Góp ý vào công tác tuyên truyền, giáo dục trong nhiệm kỳ tới, anh Trần Văn Hiểu - Bí thư Đoàn cơ sở Học viện An ninh nhân dân đề nghị quan tâm bổ sung các nội dung liên quan đến những vấn đề mới phát sinh trong thanh niên hiện nay, đặc biệt là trên môi trường mạng.

Anh Trần Văn Hiểu - Bí thư Đoàn cơ sở Học viện An ninh nhân dân (bên trái) và các đại biểu trao đổi tại diễn đàn.

Theo anh Hiểu, cùng với việc đổi mới phương thức giáo dục, tổ chức Đoàn cần tăng cường giáo dục văn hóa ứng xử trên không gian mạng; đẩy mạnh phòng, chống bạo lực học đường; ngăn ngừa các biểu hiện lệch chuẩn về văn hóa, lối sống thực dụng, thờ ơ trước các vấn đề xã hội; đồng thời xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong thanh niên.

Anh cũng đề nghị nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ mới có đạo đức, bản lĩnh, trách nhiệm xã hội, ý thức công dân số và năng lực thích ứng với quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Anh Hiểu kiến nghị bổ sung nội dung “Giáo dục, bồi dưỡng năng lực số, kỹ năng số và trách nhiệm công dân số cho thanh niên”.

Theo anh Hiểu, đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế, không chỉ thể hiện vai trò của tổ chức Đoàn trong ứng dụng công nghệ số mà còn góp phần trang bị cho thanh niên những năng lực cần thiết để thích ứng, phát triển và tham gia hiệu quả vào xã hội số.