Những điểm mới trong công tác quốc tế thanh niên và chăm sóc, giáo dục thiếu nhi

Ngày 31/7, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn tổ chức Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Trình bày chuyên đề tại hội nghị, đồng chí Hồ Hồng Nguyên cho biết, công tác quốc tế thanh niên và công tác phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng có đối tượng, phạm vi và phương thức triển khai khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu xây dựng thế hệ trẻ có phẩm chất, năng lực, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh và hạnh phúc.

Xây dựng hình ảnh 'công dân toàn cầu mang bản sắc Việt Nam'

Đồng chí Hồ Hồng Nguyên nêu rõ, một điểm mới nổi bật của Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII là đưa nội dung hội nhập quốc tế trở thành một trụ cột trong phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới” với nội hàm “Tiên phong hội nhập quốc tế”.

Tiên phong hội nhập quốc tế không chỉ là tham gia các chương trình giao lưu, hợp tác quốc tế, mà còn là quá trình chuẩn bị tri thức, ngoại ngữ, kỹ năng, bản lĩnh chính trị và khả năng thích ứng để thanh niên có thể tham gia hiệu quả vào môi trường toàn cầu. Thanh niên cần chủ động nắm bắt cơ hội học tập, nghiên cứu, lao động, đổi mới sáng tạo; đồng thời đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và thế giới.

Quá trình hội nhập phải gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ lợi ích quốc gia và xây dựng hình ảnh “công dân toàn cầu mang bản sắc Việt Nam”. Hội nhập quốc tế không chỉ diễn ra trong các hoạt động đối ngoại mà còn hiện diện trong học tập, lao động, ứng dụng công nghệ, sử dụng nền tảng số, tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển các sản phẩm hướng tới thị trường quốc tế.

Nghị quyết Đại hội Đoàn XIII cũng xác định rõ công tác quốc tế thanh niên phải phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Các hoạt động hợp tác quốc tế cần gắn với những yêu cầu phát triển của đất nước như phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong nhiệm kỳ mới, công tác quốc tế thanh niên cũng đặt trọng tâm vào nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ. Mục tiêu có 10 triệu lượt thanh thiếu nhi tham gia các chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ và hội nhập quốc tế thể hiện yêu cầu chuyển từ “học ngoại ngữ” sang “sử dụng ngoại ngữ để học tập, làm việc và hội nhập”.

Cùng với đó, tổ chức Đoàn tiếp tục phát huy nguồn lực thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, kết nối trí thức trẻ, du học sinh, chuyên gia và doanh nhân trẻ Việt Nam trên toàn cầu nhằm đóng góp vào quá trình đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức, hỗ trợ khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực.

Để đáp ứng yêu cầu mới, đội ngũ cán bộ làm công tác quốc tế thanh niên cần được nâng cao năng lực về ngoại ngữ, quan hệ quốc tế, văn hóa, pháp luật quốc tế, kỹ năng vận động nguồn lực, quản lý dự án và làm việc trong môi trường đa văn hóa.

Xây dựng thế hệ công dân tương lai giai đoạn 2030 - 2045

Đối với công tác phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng, Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII xác định mục tiêu xây dựng thế hệ công dân tương lai giai đoạn 2030 - 2045.

Công tác thiếu nhi trong nhiệm kỳ mới được đặt trong một mục tiêu thống nhất: tạo môi trường an toàn, lành mạnh để thiếu nhi học tập, rèn luyện, vui chơi, phát triển toàn diện và thực hiện quyền tham gia của trẻ em.

Một trong những trọng tâm là củng cố Hội đồng Đội cấp xã, tăng cường công tác thiếu nhi trên địa bàn dân cư trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hội đồng Đội cấp xã cần phát huy vai trò tham mưu, phối hợp giữa tổ chức Đoàn, nhà trường, gia đình và các lực lượng xã hội trong chăm lo, giáo dục, bảo vệ trẻ em.

Phong trào “Thiếu nhi Việt Nam thi đua làm theo 5 điều Bác Hồ dạy” tiếp tục là nội dung trọng tâm, xuyên suốt trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi. Tuy nhiên, việc triển khai cần gắn với yêu cầu của thời đại số, chuyển từ chú trọng hình thức sang nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.

Các nội dung “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào”, “Học tập tốt, lao động tốt”, “Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt”, “Giữ gìn vệ sinh thật tốt”, “Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm” được cụ thể hóa phù hợp với thực tiễn, như nâng cao năng lực số, sử dụng ngoại ngữ, ứng xử văn minh trên không gian mạng, bảo vệ môi trường và hình thành trách nhiệm xã hội.

Nghị quyết Đại hội XIII cũng nhấn mạnh việc đưa năng lực số, STEM, ngoại ngữ, kỹ năng thực hành xã hội, trải nghiệm sáng tạo, văn hóa, thể thao và kỹ năng sử dụng Internet an toàn vào nội dung giáo dục thiếu nhi. Đây là nền tảng giúp các em trở thành những công dân có khả năng thích ứng, sáng tạo và làm chủ công nghệ trong tương lai.

Bên cạnh đó, công tác chăm lo đội viên lớn được quan tâm nhằm thực hiện phương châm “Xây dựng Đội là xây dựng Đoàn trước một bước”. Các hoạt động dành cho đội viên lớn cần tăng tính trải nghiệm, đối thoại, giáo dục hướng nghiệp, rèn luyện kỹ năng và phát triển năng lực lãnh đạo.

Một nhiệm vụ mới được nhấn mạnh là bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Các cấp bộ Đoàn, Đội cần trang bị cho thiếu nhi kỹ năng sử dụng Internet an toàn, nhận diện và phòng tránh thông tin xấu độc, bạo lực mạng, lừa đảo, xâm hại trực tuyến và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cùng với đó, việc thực hiện quyền tham gia của trẻ em tiếp tục được thúc đẩy thông qua các mô hình như Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em, câu lạc bộ quyền trẻ em và các hình thức đối thoại phù hợp. Quyền tham gia cần được thực hiện thực chất, bảo đảm trẻ em được lắng nghe, bày tỏ ý kiến và được phản hồi về những vấn đề liên quan đến mình.