Hiến kế gửi Đoàn: Biến áp lực thành động lực đổi mới

Anh Ngô Quốc Quận, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Vĩnh Lợi (tỉnh Cà Mau) cho rằng, trong bối cảnh đất nước đang thực hiện mạnh mẽ cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập sâu rộng, tổ chức Đoàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để gần thanh niên, hiểu thanh niên và đồng hành cùng thanh niên.

Anh Quận cho biết, thực tế, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở đang đứng trước nhiều khó khăn và thách thức mới. Trước hết là địa bàn quản lý rộng hơn, số lượng đoàn viên, thanh niên tăng lên nhưng biên chế, cán bộ chuyên trách không tăng tương ứng. Nhiều cán bộ Đoàn hiện nay đồng thời đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác trong hệ thống chính trị nên áp lực công việc khá lớn.

Bên cạnh đó, sau sáp nhập, việc tập hợp thanh niên có nhiều thay đổi. Thanh niên đi học, đi làm xa ngày càng nhiều; nhu cầu, sở thích và phương thức tiếp cận thông tin của thanh niên rất đa dạng, đòi hỏi tổ chức Đoàn phải liên tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động.

“Tôi tin rằng Đại hội XIII sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ tinh thần "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên", góp phần đưa tuổi trẻ Việt Nam trở thành lực lượng tiên phong trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước”. Anh Ngô Quốc Quận, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Vĩnh Lợi, tỉnh Cà Mau

Tuy vậy, thủ lĩnh Đoàn xã Vĩnh Lợi khẳng định, khó khăn chính là cơ hội để tổ chức Đoàn đổi mới. Ở bất kỳ hoàn cảnh nào, tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ vẫn luôn là nguồn lực nội sinh to lớn để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Thực tiễn tại xã Vĩnh Lợi sau sáp nhập chính là minh chứng rõ nét cho tư duy chủ động này. Đoàn xã đã nhanh chóng thành lập Đội hình thanh niên tình nguyện hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời duy trì hiệu quả Câu lạc bộ Lửa Xanh Vĩnh Lợi với hơn 60 thành viên. Lực lượng này đã tham gia tích cực vào các hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số và trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ sở.

“Từ những lát cắt thực tế đầy sống động đó, có thể thấy nếu biết phát huy sức trẻ, nhạy bén ứng dụng công nghệ và xây dựng được lực lượng nòng cốt, công tác Đoàn hoàn toàn có thể thích ứng tốt với các yêu cầu của thời kỳ mới”, anh Quận nói.

Anh Quận bày tỏ mong muốn các cấp bộ Đoàn sẽ quan tâm nhiều hơn đến việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở, đồng thời bổ sung thêm các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp để tiếp thêm động lực cho cán bộ Đoàn nỗ lực cống hiến.

Tiếp sức thanh niên miền núi

Là cán bộ Đoàn đang công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, anh Lữ Thành Đức, Bí thư Đoàn xã Hùng Chân (Nghệ An), gửi gắm nhiều kỳ vọng vào những quyết sách mới của Đại hội nhằm tiếp sức cho thanh niên miền núi, vùng sâu, vùng xa vươn lên khẳng định bản thân. Anh Đức mong muốn Đại hội đề ra các chương trình hành động cụ thể hỗ trợ người trẻ khởi nghiệp, lập nghiệp. Trong đó, tổ chức Đoàn làm cầu nối giúp thanh niên tiếp cận nguồn vốn, triển khai mô hình kinh tế hiệu quả để nâng cao thu nhập ngay tại quê hương.

Đại hội cần quan tâm đến các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số tại nông thôn, miền núi thông qua các chương trình đào tạo kỹ năng số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm thu hẹp khoảng cách với thành thị.

Theo anh Đức, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, muốn vươn ra biển lớn, người trẻ phải có một nền tảng văn hóa vững chắc, bởi văn hóa chính là “căn cước”, là sức mạnh nội sinh giúp mỗi người tự tin hội nhập. Anh cho rằng, muốn người trẻ giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, trước hết Đoàn phải tạo môi trường để thanh niên được trải nghiệm, được thực hành và được tự hào về văn hóa của dân tộc mình.

Tại xã Hùng Chân, từ năm 2022, Đoàn xã đã thành lập Câu lạc bộ Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái, tổ chức truyền dạy chữ viết Thái, các làn điệu Nhuôn, Suối và những nét đẹp văn hóa truyền thống cho đoàn viên, thanh thiếu nhi. Qua đó, nhiều bạn trẻ đã hiểu hơn về nguồn cội, thêm yêu văn hóa dân tộc và chủ động tham gia gìn giữ, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của quê hương.

Anh Đức đề xuất, thời gian tới, tổ chức Đoàn cần đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy văn hóa. Thanh niên cần được hỗ trợ để số hóa các di sản văn hóa, xây dựng các sản phẩm truyền thông trên nền tảng số, quảng bá tiếng nói, chữ viết, trang phục, ẩm thực, lễ hội và các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương đến với cộng đồng trong nước và quốc tế. “Khi văn hóa được kể bằng ngôn ngữ của người trẻ và trên những nền tảng người trẻ sử dụng hằng ngày, sức lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều”, anh Đức nói.

Bên cạnh đó, anh Đức cho rằng, Đoàn cần đồng hành với thanh niên biến các sản phẩm văn hóa, du lịch cộng đồng, làng nghề truyền thống thành nguồn sinh kế bền vững cho người dân và thanh niên địa phương. Khi văn hóa tạo ra giá trị kinh tế, người trẻ sẽ thấy rõ trách nhiệm và lợi ích của việc gìn giữ bản sắc dân tộc.

Ứng dụng mạnh mẽ AI

Theo anh Lê Quốc Khanh, Chủ tịch Hội Sinh viên trường, Bí thư Đoàn khoa Sư phạm - Trường Đại học An Giang (ĐHQG-HCM), trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, đổi mới phương thức hoạt động trở thành yêu cầu sống còn để tổ chức Đoàn đồng hành và thu hút người trẻ. Anh kỳ vọng Đại hội XIII của Đoàn sẽ đưa ra những định hướng mạnh mẽ về ứng dụng AI và chuyển đổi số.

“Kỳ vọng lớn nhất của tôi là tổ chức Đoàn phải trở thành một “bệ phóng” vững chắc, cung cấp không gian sáng tạo và nền tảng số hóa giúp người trẻ, trong đó có sinh viên sư phạm không chỉ làm chủ công nghệ mà còn biết cách truyền tải tri thức số đến học sinh, tạo năng lực cạnh tranh cốt lõi cho thế hệ tương lai”, anh Khanh nói.

Cùng đó, tổ chức Đoàn đưa ra những mô hình trực tuyến hấp dẫn, lấy đoàn viên làm trung tâm. Việc giáo dục lý tưởng cần lồng ghép tinh tế qua các vấn đề thời đại như văn hóa mạng, bảo vệ môi trường và hội nhập. Đồng thời, Đoàn cần làm cầu nối vững chắc giữa sinh viên với chuyên gia, quỹ đầu tư nhằm tiếp sức cho tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo.

Anh Khanh cho biết, để cụ thể hóa tư duy này, tại trường học nơi anh công tác đã chủ động thay đổi đồng bộ trên cả hai mặt trận then chốt là giáo dục lý tưởng và phương thức tổ chức hoạt động tình nguyện, dịch chuyển dần từ mô hình truyền thống sang kết hợp công nghệ.

Đối với công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, để tiếp cận thế hệ Gen Z, Trường Đại học An Giang đã xây dựng và khánh thành “Không gian văn hóa Chủ tịch Tôn Đức Thắng”. Điểm đặc biệt của mô hình là sự kết hợp hài hòa giữa không gian trực quan với việc số hóa dữ liệu. Bên cạnh tủ sách truyền thống, không gian tích hợp hệ thống đồ họa thông tin infographic lớn cùng các tài liệu, phim, bài hát được liên kết chặt chẽ với hệ thống Không gian ảo thực tế 3DVR trên nền tảng số của nhà trường, giúp học sinh sinh viên tiếp cận lịch sử một cách sinh động.