Trí thức trẻ mang trong mình trách nhiệm với cộng đồng và khát khao cống hiến cho đất nước

Về phía Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có đồng chí Trần Hoài Minh, Uỷ viên Ban Chấp hành, Phó Trưởng ban Mặt trận thanh niên Trung ương Đoàn; đồng chí Nguyễn Hoàng Sơn, Uỷ viên Ban Chấp hành, Phó Trưởng ban Thanh niên trường học Trung ương Đoàn.

 Về phía đoàn đại biểu Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc có đồng chí Tôn Tấn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Khu tự trị dân tộc Choang (tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc); các nhà khoa học trẻ, sáng tạo trẻ Việt Nam cùng đông đảo các bạn sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân. 

Phát biểu tại chương trình, đồng chí Trần Hoài Minh, Ủy viên Ban Chấp hành, Phó Trưởng Ban Mặt trận thanh niên Trung ương Đoàn nhấn mạnh: Không chỉ dừng lại ở vai trò tập hợp, tổ chức đoàn còn đặt trọng tâm vào việc bồi dưỡng lý tưởng sống, khát vọng cống hiến, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm xã hội cho đội ngũ trí thức trẻ.

“Chúng tôi luôn tin tưởng rằng, một trí thức trẻ lý tưởng không chỉ giỏi chuyên môn, vững vàng tri thức mà còn phải mang trong mình tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, biết sẻ chia, dấn thân và khát khao được đóng góp cho sự phát triển của đất nước”, đồng chí Trần Hoài Minh khẳng định.

Trong thời gian qua, Trung ương Đoàn và Trung ương Hội LHTN Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình, mô hình thiết thực nhằm phát huy vai trò, hỗ trợ sự phát triển của lực lượng trí thức trẻ. Tiêu biểu như việc xây dựng Mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu và tổ chức Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu – nơi quy tụ hằng năm 200 gương mặt Việt trẻ tiêu biểu đến từ 21 quốc gia, đại diện cho 52 lĩnh vực chuyên môn khác nhau. Bên cạnh đó, Giải thưởng Quả cầu vàng đã trở thành cầu nối, đồng thời là sự tôn vinh xứng đáng dành cho hàng trăm nhà khoa học trẻ xuất sắc – những gương mặt tiêu biểu của trí tuệ Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và đổi mới.

Đồng chí Trần Hoài Minh nhấn mạnh, trong thời gian tới, tổ chức đoàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh đổi mới nội dung và phương thức nhằm nâng cao hiệu quả công tác đoàn kết, tập hợp đội ngũ trí thức trẻ – lực lượng nòng cốt trong hành trình phát triển đất nước.

Trọng tâm trước mắt là mở rộng và phát triển mạng lưới trí thức trẻ, tạo môi trường để ngày càng nhiều tài năng trẻ tham gia, đặc biệt trong những lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo, kinh tế số, khoa học sức khỏe… Tổ chức đoàn sẽ xây dựng cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa trí thức trẻ trong và ngoài nước, hình thành dòng chảy tri thức xuyên biên giới, bền vững và liên tục.

Các diễn đàn, hội thảo tầm quốc tế sẽ được tổ chức định kỳ, linh hoạt dưới cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, tạo không gian để trí tuệ Việt toàn cầu cùng hội tụ, sẻ chia và hiến kế cho sự phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ tăng cường phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc tham mưu, đề xuất chính sách ưu đãi, tạo lập môi trường làm việc lý tưởng để trí thức trẻ yên tâm cống hiến. Từ các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đến các cơ chế tài trợ nghiên cứu khoa học dành cho người trẻ, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục thúc đẩy để ngày càng có nhiều tiến sĩ, thạc sĩ trẻ phát huy năng lực tại các trường đại học, viện nghiên cứu trong nước – góp phần hạn chế tình trạng "chảy máu chất xám", giữ gìn và phát triển nguồn lực trí tuệ quý báu cho tương lai dân tộc.

Đồng chí Trần Hoài Minh chia sẻ, trong thời gian tới Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đề xuất mở rộng hệ thống giải thưởng, học bổng và các quỹ phát triển tài năng trẻ. Đồng thời, việc mở rộng đối tượng được khen thưởng, tôn vinh cũng sẽ được chú trọng nhằm ghi nhận, khích lệ nhiều bạn trẻ ở đa dạng lĩnh vực – từ học thuật, nghiên cứu khoa học đến khởi nghiệp, sáng tạo và hoạt động cộng đồng.

Một nhiệm vụ không kém phần quan trọng là công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng cho đội ngũ trí thức trẻ. “Đoàn Thanh niên sẽ kiên trì bồi dưỡng để mỗi trí thức trẻ thấm nhuần tinh thần ‘phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân’, giữ vững bản lĩnh chính trị, tỉnh táo trước những cám dỗ và thông tin sai lệch trong kỷ nguyên số. Một trí thức trẻ lý tưởng không chỉ cần giỏi chuyên môn, mà còn phải mang trong mình lòng yêu nước sâu sắc, tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ và luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết. Đó chính là giá trị cốt lõi mà Đoàn TNCS Hồ Chí Minh luôn mong muốn hun đúc trong các thế hệ thanh niên Việt Nam”, đồng chí Trần Hoài Minh nhấn mạnh.

Đồng chí Tôn Tấn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Khu tự trị dân tộc Choang, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc chia sẻ rằng: Việt Nam và Trung Quốc đều là những quốc gia xã hội chủ nghĩa, nên phong trào thanh niên của hai nước có nhiều điểm tương đồng.

Theo đồng chí Tôn Tấn, lý tưởng và niềm tin chính là “công tắc tổng thể” giúp thanh niên, đặc biệt là đội ngũ trí thức trẻ, trưởng thành và phát triển toàn diện. Vì vậy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đoàn TNCS Trung Quốc là tăng cường công tác định hướng tư tưởng, vun đắp nền tảng lý tưởng cách mạng và xây dựng niềm tin vững chắc cho thế hệ trẻ.

Đáng chú ý, Đoàn Thanh niên Trung Quốc đã không ngừng đổi mới cách thức truyền đạt, sử dụng “ngôn ngữ thanh niên” để giải thích các mệnh đề của thời đại, chuyển từ “ngôn ngữ tư liệu” sang những hình thức dễ tiếp cận và gần gũi hơn, từ diễn ngôn mang tính lý luận của nhà nước sang ngôn ngữ mang tính thực tiễn và hành động của thanh niên.

Bên cạnh việc chú trọng công tác tư tưởng, Đoàn Thanh niên Trung Quốc cũng đẩy mạnh xây dựng nền tảng cho sự sáng tạo và khởi nghiệp. “Trí thức trẻ cần một sân khấu rộng để thể hiện và trưởng thành. Chúng tôi chú trọng kết nối với các nhu cầu chiến lược quốc gia, tạo dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thực tiễn xã hội và giao lưu học thuật, để mỗi bạn trẻ đều có cơ hội phát huy tài năng,” đồng chí Tôn Tấn cho biết.

Đặc biệt, Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc còn chủ động liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu để hình thành các mô hình như “Đội đặc công thanh niên” và “Đội phục vụ tiến sĩ”, khuyến khích trí thức trẻ đi đầu trong nghiên cứu và phát triển các công nghệ lõi mang tính chiến lược. Trong các dự án khoa học - công nghệ lớn những năm gần đây như thám hiểm mặt trăng Trường An, lặn sâu Giao Long hay điện toán lượng tử, tỷ lệ các nhà khoa học trẻ tham gia luôn chiếm trên 60%, cho thấy họ thực sự là lực lượng trụ cột của sự nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia.

TS. Phạm Huy Hiệu, giảng viên Trường Đại học VinUni, nhận định rằng nguồn nhân lực chính là thách thức lớn nhất đối với các ngành và lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn hay công nghệ xanh.Trong bối cảnh toàn cầu cạnh tranh khốc liệt về đổi mới sáng tạo, Việt Nam đang đứng trước nhu cầu cấp thiết phải có một đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là trí thức trẻ và chuyên gia quốc tế.

Tuy nhiên, hệ thống giáo dục hiện tại của nước ta vẫn chưa đủ năng lực để đào tạo nguồn nhân lực quy mô lớn trong thời gian ngắn, mới chỉ đáp ứng được khoảng 20% nhu cầu thực tế. Trước tình hình đó, Việt Nam cần chủ động ban hành những chính sách mạnh mẽ để thu hút chất xám – bao gồm chuyên gia quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài và đội ngũ trí thức trẻ – nhằm gia tăng nội lực về khoa học và công nghệ.

Cũng theo TS. Phạm Huy Hiệu, để quy tụ và giữ chân được nhân tài, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và mới nổi, điều cốt lõi là phải xây dựng một môi trường làm việc lý tưởng – nơi con người được trân trọng, sáng tạo được khuyến khích và năng lực được phát huy tối đa.

“Cần kiến tạo một văn hóa làm việc hiện đại, lành mạnh, tôn trọng sự khác biệt và chuyên môn của mỗi cá nhân; nuôi dưỡng tinh thần đổi mới và mở đường cho những ý tưởng táo bạo,”. Đó chính là cơ hội để họ bứt phá và cống hiến thực sự.” TS. Phạm Huy Hiệu nhấn mạnh.