Thường trực Chính phủ đối thoại với sinh viên

Cùng dự đối thoại có lãnh đạo các Bộ, ngành: đồng chí Mai Tiến Dũng, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; đồng chí Phùng Xuân Nhạ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; đồng chí Lê Quang Tùng, Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; đồng chí Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; đồng chí Bùi Thế Duy, Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng chí Hoàng Vĩnh Bảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; đồng chí Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội...

Sinh viên Việt Nam là bộ phận thanh niên ưu tú, có lòng yêu nước nồng nàn, luôn sáng tạo, hăng hái đi đầu trong các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ. Với khẩu hiệu hành động “Sinh viên Việt Nam bản lĩnh - Học tập - Sáng tạo - Tình nguyện - Hội nhập- Phát triển”, Sinh viên Việt Nam trong giai đoạn tới quyết tâm thể hiện vai trò xung kích, tình nguyện, ra sức học tập, rèn đức, luyện tài đóng góp sức mình cho sự phát triển đất nước.

Tại buổi đối thoại, các đại biểu Đại hội đã tỏ suy nghĩ của mình với Thường trực Chính phủ và lãnh đạo các bộ ngành về trách nhiệm của thanh niên, sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới; đồng thời, đề xuất nguyện vọng với Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực học tập, cống hiến và trưởng thành; những nội dung nhằm phát triển tổ chức Hội và phong trào sinh viên cả nước.

Dưới đây là nội dung cuộc đối thoại:

Câu hỏi 1: Kính thưa Phó Thủ tướng, kính thưa các bác lãnh đạo Bộ, cháu xin phép có một câu hỏi muốn gửi tới Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - Phùng Xuân Nhạ như sau. Một trong những nguyên nhân khá lớn khiến việc giáo dục, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị cho sinh viên có hiệu quả chưa cao là do một bộ phận sinh viên đang không thật sự hứng thú khi tham gia học tập các môn mang những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Dù đã những cải cách, đổi mới phương pháp học tập và giảng dạy, tuy nhiên một bộ phận sinh viên vẫn còn “sợ”, chưa xem trọng khi học những môn học trên. Đây cũng chính là gốc rễ của vấn đề về bản lĩnh chính trị, thái độ, tinh thần của sinh viên mỗi khi có những vấn đề về chính trị xảy ra. Xin Bộ trưởng chia sẻ Bộ đã tham mưu cho Chính phủ có biện pháp như thế nào trong thời gian tới? Cháu xin cảm ơn.

Câu hỏi 2: Kính thưa Phó Thủ tướng, kính thưa các bác lãnh đạo Bộ, cháu xin phép có 01 nội dung muốn được hỏi Lãnh đạo Bộ Thông tin - Truyền thông như sau: Hiện nay, mạng xã hội có tác động trực tiếp rất lớn đến sinh viên. Các thế lực phản động thường xuyên lợi dụng mạng xã hội để tuyên truyền chống phá Nhà nước ta bằng mọi thủ đoạn, khiến một bộ phận sinh viên bị lôi kéo, giảm sút niềm tin vào Đảng và Nhà nước, thậm chí có những hành động thiếu suy nghĩ, vi phạm pháp luật. Trước thực trạng này, cháu xin hỏi Bộ trưởng Bộ Thông tin truyền thông:  

- Luật An ninh mạng đã được Quốc hội khóa 14 thông qua, lộ trình ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành để có hành lang pháp lý cần thiết để xử lý các vi phạm như thế nào? Có quyết liệt sớm ban hành không?

- Đồng thời, khi luật được ban hành, việc quản lý, kiểm duyệt thông tin trên mạng internet và quyết liệt trong xử lý những thông tin xấu, thông tin xuyên tạc có tác động không tốt tới thanh thiếu niên và xã hội cũng là nội dung cháu và các bạn khá băn khoăn. Xin lãnh đạo chia sẻ thêm về việc này?

Câu hỏi 3: Kính thưa Phó Thủ tướng, kính thưa các bác lãnh đạo Bộ, cháu nhận thấy hiện nay chưa phải tất cả các bạn sinh viên đều có nhận thức đầy đủ về vai trò, trách nhiệm của mình với đất nước, với cộng đồng. Cháu nghĩ để tăng cường trách nhiệm của sinh viên với Tổ quốc, với cộng đồng Chính phủ cần nghiên cứu, quy định chính sách bắt buộc đối với sinh viên trong việc tham gia các hoạt động xã hội (quy định số ngày cộng dồn trong thời gian học tập chẳng hạn). Thậm chí, có thể nghiên cứu quy định chế tài xử lý bằng hình thức lao động xã hội. Cháu đề xuất lãnh đạo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hộichia sẻ quan điểm về vấn đề này. Cháu xin cảm ơn.

Câu hỏi 4: Thưa Lãnh đạo Bộ Khoa học Công nghệ và Bộ Giáo dục và Đào tạo: hiện nay phong trào nghiên cứu khoa học phát triển rất mạnh mẽ trong sinh viên và các giảng viên trẻ. Có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học công phu và có tính thực tiễn cao được nghiên cứu. Tuy nhiên phần lớn đề tài có mục đích chủ yếu là tham dự các cuộc thi về NCKH, sau đó thì dừng lại. Điều này dẫn đến lãng phí rất nhiều chất xám và nguồn lực của các bạn sinh viên và giảng viên. Vì vậy câu hỏi làm thế nào để có thể ứng dụng những đề tài nghiên cứu khoa học vào thực tiễn đang là một bài toán lớn được đặt ra? Để có thể làm được điều này, cháu đề xuất Lãnh đạo Bộ Khoa học công nghệ và Bộ Giáo dục & Đào tạo quan tâm một số nội dung giải pháp sau:

1) Cần có một đơn vị đứng ra thực hiện vai trò kết nối các đề tài nghiên cứu của sinh viên, giảng viên trẻ với những doanh nghiệp để họ có thể cấp kinh phí và ứng dụng các kết quả nghiên cứu;

 2) Xây dựng chiến lược và đặt hàng các công trình nghiên cứu theo các nhu cầu của xã hội; 3) Tăng tỉ lệ sinh viên là chủ nhiệm các đề tài nghiên cứu khoa học từ cấp trường trở lên vì hiện nay đa số là tham gia cùng giáo viên.

Cháu xin cảm ơn.

Câu hỏi 5: Kính thưa Phó Thủ tướng, thưa lãnh đạo Bộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch:hiện nay, số sinh viên phải ở ngoại trú, thuê nhà chiếm tỷ lệ rất lớn do ký túc xá các trường không đủ. Hầu hết sinh viên phải thuê nhà ở tại các khu tạm bợ, chật chội, không có không gian để vui chơi lành mạnh. Từ đó, nhiều bạn đã sa ngã, hư hỏng. Trong khi đó, các điểm vui chơi văn hóa, sân tập thể thao cho sinh viên còn thiếu. Chúng cháu mong muốn Bộ Văn hoá, thể thao, du lịch sẽ tham mưu cho Chính phủ có giải pháp tăng cường các thiết chế văn hóa, các điểm vui chơi lành mạnh cho thanh niên, sinh viên; đồng thời có nhiều hơn nữa các dự án nhà ở cho sinh viên thuê với giá phải chăng kèm theo các công trình hạ tầng đảm bảo đời sống tinh thần cho các bạn sinh viên. Cháu rất mong muốn được nghe ý kiến của lãnh đạo Bộ Văn hoá, thể thao, du lịch về đề xuất này. Cháu xin cảm ơn.

Câu hỏi 6: Cháu xin được trao đổi cùng lãnh đạo Ngân hàng Chính sách xã hội: hiện nay, sinh viên được vay mức vay tối đa là 1.500.000 đồng/tháng/học sinh, sinh viên với lãi suất 0,55 %/tháng. Tuy nhiên, về mức học phí, các trường đại học công lập thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động theo hướng tự chủ có mức học phí rất cao so với mức học phí tại các trường đào tạo cùng chuyên ngành, bên cạnh đó, các trường đại học, cao đẳng chưa tự chủ tài chính tiếp tục thực hiện lộ trình tăng học phí hàng năm theo quy định của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP của Thủ tướng chính phủ với mức tăng hàng năm vào khoảng 10%. Về chi phí sinh hoạt, chỉ số giá tiêu dùng bình quân hàng năm tăng trong khoảng 3% - 4% so với cùng kỳ năm trước đã tạo ra những áp lực về chi tiêu của sinh viên, trung bình mỗi tháng, sinh viên phải chi tiêu khoảng 4.000.000đ. Cháu mạnh dạn đề xuất Chính phủ xây dựng lộ trình về mức vốn cho vay đối với sinh viên theo từng giai đoạn, trong đó có thể cân nhắc việc phân các mức vay vốn khác nhau đối với các chuyên ngành và đối tượng khác nhau (tương tự nghị định 86 có sự phân biệt về mức học phí và miễn giảm học phí theo các chuyên ngành). Cháu rất mong nhận được ý kiến của lãnh đạo Ngân hàng Chính sách xã hội về đề xuất này. Cháu xin cảm ơn.

Câu hỏi 7: Kính thưa Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, qua quan sát cháu nhận thấy có một thực trạng là hiện nay, sinh viên tỉnh Bình Định nói riêng và sinh viên cả nước nói chung đều bị hạn chế về thực hành, thực tế.Trong khi đó, lại có tình trạng các cơ quan, doanh nghiệp không muốn nhận sinh viên đến kiến tập, thực tập, tham quan, tìm hiểu các dây chuyền công nghệ mới... Mặt khác, các trường kể cả trường kỹ thuật, sinh viên cũng chủ yếu học lý thuyết.Như thế, chúng ta sẽ đào tạo ra những kỹ sư, cử nhân xa rời thực tế và sẽ mất một thời gian tương đối dài để đáp ứng được yêu cầu của công việc. Cháu rất muốn biết sắp tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo tham mưu cho Chính phủ có cơ chế, chính sách gì giúp sinh viên có cơ hội được thực hành và tiếp xúc thực tiễn đời sống sản xuất?

Câu hỏi 8: Cháu xin hỏi lãnh đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội: hiện nay có 02 điểm khó của sinh viên các trường Cao đẳng Nghề:

- Chưa được cung cấp thông tin hữu ích về nhu cầu và xu hướng của thị trường đối với các ngành nghề lao động. Do đó, việc căn cứ xu hướng của ngành nghề để lựa chọn ngành nghề, việc căn cứ nhu cầu của đơn vị sử dụng lao động để xác lập lộ trình học tập còn rất hạn chế.

- Xu hướng xã hội tiếp tục cần lao động có đào tạo bài bản, nhưng các trường Cao đẳng Nghề thời gian qua có xu thể giảm số lượng.

Xin lãnh đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có chia sẻ về các giải pháp cho 02 vấn đề trên.

Câu hỏi 9: Cháu xin phép có 01 nội dung muốn được hỏi Lãnh đạo Bộ Thông tin - Truyền thông: Hiện nay các thông tin xấu, phản động rất dễ dàng được đưa đến các bạn trẻ, trong đó có sinh viên, đặc biệt là trên mạng xã hội, và thực tiễn đã có rất nhiều những hệ luỵ trong xã hội và đối với các bạn trẻ. Nhiều nước có những chính sách rất nghiêm ngặt với các mạng xã hội để hạn chế thông tin trên, Bộ Thông tin - Truyền thông có giải pháp gì tham mưu cho lãnh đạo Chính phủ để có thể hạn chế việc này?

Câu hỏi 10: Kính thưa Phó Thủ tướng, thưa lãnh đạo Bộ Nội vụ từ khi Nghị định 45/2010/NĐ-CP ngày 21/4/2010 quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý Hội ra đời, việc thành lập và hoạt động của Hội Sinh viên Việt Nam các cấp ở nhiều nơi không thể thực hiện.

Hội Sinh viên Việt Nam ngoài đặc trưng của một tổ chức Hội là tính đoàn kết, tập hợp rộng rãi, Hội Sinh viên có tính chính trị cao. Đây cũng là đặc điểm khác biệt của Hội Sinh viên so với các tổ chức Hội thuần túy khác. Hội Sinh viên lấy mục tiêu, lý tưởng của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh làm mục tiêu phấn đấu của tổ chức mình đó là góp phần xây dựng đất nước. Hoạt động của tổ chức Hội Sinh viên các cấp đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng ủy cùng cấp (phương diện tư tưởng, chính trị và tổ chức) và vai trò nòng cốt chính trị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Hội Sinh viên hoạt động theo quy định của Nghị định 45/2010/NĐ-CP ngày 21/4/2010 của Chính phủ, nhưng trong việc xây dựng các chủ trương lớn, chương trình, kế hoạch của mình, Hội Sinh viên luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy các cấp.

Từ thực tiễn đó, cháu kính đề nghị lãnh đạo Bộ Nội vụ xem xét trong quá trình tham mưu xây dựng Luật về Hội, các văn bản dưới luật cần nghiên cứu để không gây khó khăn cho Hội Sinh viên trong việc phát triển tổ chức.

Câu hỏi 11: Kính thưa lãnh đạoBộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch, Cháu xin được chia sẻ: Chúng cháu là những người trẻ, đi và khám phá nhiều danh lam, thẳng cảnh Việt Nam và thực sự thấy ấn tượng về những giá trị văn hoá, lịch sử, du lịch của các địa danh đất nước. Nhưng có một thực tế: việc đưa thông tin nay đến với khách du lịch còn hạn chế. Đồng thời, tại rất nhiều nơi, việc quản lý các danh lam, thắng cảnh, di tích... còn rất yếu: xả rác, quy hoạch dịch vụ, chèo kéo.. dẫn đến khách du lịch ít quay lại. Cháu xin hỏi: lãnh đạo Bộ đã có giải pháp gì cho hiện trạng trên? Sinh viên chúng cháu có thể làm gì để cùng với ngành du lịch khắc phục những điểm trên?

Câu hỏi 12: Kính thưa Thứ trưởng Bộ Nội vụ, hiện nay cơ chế chính sách dành cho cán bộ Đoàn, Hội tại các cơ sở giáo dục và cơ sở dạy nghề đã được Chính phủ ban hành nhưng việc thực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Hội Sinh viên các trường mong muốn Chính phủ chỉ đạo tổ chức tổng kết, đánh giá kết quả 5 năm triển khai thực hiện Quyết định số 13/2013/QĐ-TTg về chế độ chính sách đối với cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trong các cơ sở giáo dục và cơ sở dạy nghề”. Cháu rất mong được nghe ý kiến của Lãnh đạo Bộ Nội vụ về hướng tháo gỡ những bất cập trong thời gian tới.

II. Nhóm câu hỏi Phó Thủ tướng

Câu hỏi 1: Có quan điểm cho rằng sinh viên đảm bảo hội nhập, Chỉnh phủ nên công nhận tiếng anh phải là ngôn ngữ thứ 2, Quan điểm của Phó Thủ tướng như thế nào
Câu hỏi 2: Các nước có nền giáo dục tiến tiến đều có triết lý giáo dục của đất nước mình? Việt Nam có triết lý giáo dục không? Xin Phó thủ tướng chia sẻ cùng đại biểu Đại hội?

Câu hỏi 3:Vừa qua, Chính phủ có phê duyệt Đề án “Phát triển Hệ tri thức Việt số hóa” và bước đầu thu hút sự tham gia của thanh thiếu nhi,xin Phó Thủ tướng chia sẻ thêm về định hướng triển khai Đề án trong thời gian sắp tới và vai trò của Hệ tri thức Việt số hóa trong kết nối, tra cứu và trao đổi thông tin dành cho sinh viên Việt Nam.

Câu hỏi 4: Tiêu chí thể lực tốt? Các hoạt động thể thao trong trường học ở nước ngoài rất được quan tâm: cơ sở vật chất, các điều kiện đảm bảo, số lượng tiết học? Tuy nhiên ở Việt Nam việc này còn hạn chế, xin hỏi Phó Thủ tướng chia sẻ về chủ trương của Chính phủ trong thời gian tới về việc tạo môi trường cho sinh viên được rèn luyện thể lực?

Câu hỏi 5: Kính thưa Phó Thủ tướng, cháu được biết Thủ tướng Chính phủ có chỉ đạo các bộ, ngành liên quan nghiên cứu tổng thể và đề xuất các cơ chế, chính sách, giải pháp thu hút, sử dụng có hiệu quả học sinh, sinh viên học tập ở nước ngoài sau khi tốt nghiệp đóng góp xây dựng đất nước. Xin Phó Thủ tướng cho biết, trong thời gian tới Chính phủ quan tâm đẩy mạnh những cơ chế, chính sách nổi bật nào để thu hút giải pháp thu hút, sử dụng có hiệu quả học sinh, sinh viên học tập ở nước ngoài sau khi tốt nghiệp đóng góp xây dựng đất nước.

Câu hỏi 6: Kính thưa Phó Thủ tướng, hiện nay, sinh viên nhiều trường Đại học đang tham gia các chương trình khởi nghiệp trên lý thuyết, nhất là tham gia các cuộc thi. Nhiều bạn có những đề án rất hay, được giải cao nhưng lại không có vốn, chưa có môi trường để phát triển các dự án. Cháu kính mong Chính phủ quan tâm có các chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; kết nối các quỹ đầu tư mạo hiểm vào các dự án của sinh viên; làm sao để liên kết và tương trợ giữa các dự án khởi nghiệp với nhau để hình thành một cộng đồng khởi nghiệp thống nhất, chặt chẽ, tạo nên sức mạnh cho doanh nghiệp Việt Nam.