Nữ giảng viên người Việt duy nhất tại ngôi trường lâu đời nước Nga

Nguyễn Minh Phượng (SN 1998) hiện là giảng viên bộ môn Quản lý và Tổ chức, khoa Kinh tế, Trường ĐH Mỏ Saint Petersburg, LB Nga.

Đây là một trong những khoa nổi bật của ngôi trường kỹ thuật lâu đời nhất nước Nga và thuộc top 5 thế giới về ngành kỹ thuật khai thác và chế biến khoáng sản. Tỉ lệ cạnh tranh và điểm đầu vào trường thuộc tốp cao; mức học phí cho sinh viên khoảng 400 nghìn Rub/kỳ (tương đương 140 triệu đồng/kỳ theo tỉ giá hiện tại).

Nỗ lực không ngừng với biệt danh “Молодой учёный” 

Nguyễn Minh Phượng đã bắt đầu “xê dịch” chinh phục tri thức khi là sinh viên khoa Kinh tế, trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội. Cô làm nhiều việc, tham gia nhiều hoạt động để rèn luyện, tích luỹ kinh nghiệm, điểm số và “săn” học bổng.

Từ những khóa học tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Từ Châu (Trung Quốc), rồi Saint Petersburg (Nga), cô đã tốt nghiệp sớm với bằng cử nhân loại giỏi, thẳng tiến đến Nga đào tạo thạc sĩ theo diện học bổng hiệp định 2 phía.

Bước ngoặt lớn nhất đến vào cuối kỳ học thạc sĩ. Với 2 bài báo khoa học đăng trên tạp chí uy tín thuộc danh mục BAK và tham gia 2 hội thảo khoa học, cùng thành tích top 3, một vinh dự đã đến với Phượng. Đó là thư mời làm nghiên cứu sinh tiến sĩ của Hiệu phó Đại học Mỏ Saint Petersburg. Thư mời này cũng mở ra cơ hội giảng dạy tại trường.

Phượng cho biết, trong chương trình đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường ĐH Mỏ Saint Petersburg, bao gồm hoạt động sư phạm là trợ giảng. Để được trưởng bộ môn tại các khoa lựa chọn một nghiên cứu sinh có được chính thức đứng lớp hay không, phải vượt qua kỳ thi chứng chỉ sư phạm, đồng thời vượt qua quy trình phỏng vấn và dự giờ đánh giá gồm nhiều yêu cầu.

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo tiến sĩ và giảng dạy tại trường ít nhất một năm, thường các tiến sĩ sẽ được mời ở lại trường ký hợp đồng tiếp tục giảng dạy.

Молодой учёный – mọi người hay gọi tôi như vậy khi thấy tôi đang làm việc. Có lẽ, vì tôi thường là người đến sớm và về muộn nhất tại văn phòng; bước đầu có một số công trình nghiên cứu khoa học”, Nguyễn Minh Phượng cho biết.

Theo Phượng, nghiên cứu sinh khác hoàn toàn với học cử nhân và thạc sĩ, áp lực công việc rất lớn, cô luôn hướng bản thân nỗ lực hơn và làm tốt hơn mỗi ngày.

“Tôi không phải là người thông minh, nhưng được các giáo sư và đồng nghiệp đánh giá là chăm chỉ, năng động, chủ động, trách nhiệm, ham học hỏi nghiên cứu”, cô bày tỏ.

Tại văn phòng khoa, cô thường được gọi là “Молодой учёный” (nhà khoa học trẻ) bởi thói quen đến sớm nhất và về muộn nhất. Thành quả cho sự không ngừng nỗ lực đó là 3 bài báo Scopus Q1-Q2 và 4 bài báo công bố trên tạp chí thuộc danh mục BAK (Перечень ВАК) được Bộ Giáo dục và Khoa học LB Nga công nhận.

Bên cạnh đó, cô tham gia 23 cuộc thi khoa học, hội thảo khoa học quốc tế và trong nước, 7 lần đạt các thành tích trong các cuộc thi khoa học và hội thảo khoa học, công bố các tóm tắt khoa học sau các hội thảo, làm giám khảo của hội thảo khoa học quốc tế “The 17th Global Conference on Business and Social Sciences – GCBSS” tháng 8/2025 tại Bali.

Thanh sắc Việt trên giảng đường

Nguyễn Minh Phượng chính thức đứng lớp chuyên ngành từ tháng 9/2025, đến nay đã được hai kỳ học. Làm việc trong môi trường có sinh viên đa sắc tộc, văn hóa không phải là thách thức với nữ giảng viên trẻ người Việt. Bí quyết của cô là tôn trọng sự đa dạng và sự khác biệt văn hóa.

Phượng ví dụ, trong tháng Ramadan, sinh viên theo đạo Hồi có thể nhịn ăn vào ban ngày nên sức khỏe có thể sẽ yếu hơn trong thời gian này; sinh viên từ châu Á thường tìm đến nhau làm việc theo nhóm; các sinh viên từ châu Phi sẽ nhiệt tình và chủ động hơn.

Tuy nhiên, theo Phượng, không ít lần cũng gặp tình huống thú vị, “dở khóc dở cười”. Chẳng hạn, ở lớp thạc sĩ, hai học viên đến từ Cộng hòa Trung Phi thấy giảng viên có thể trợ giảng bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung, đã mặc định giảng viên biết cả… tiếng Pháp. “Hai bạn đó đã nhiều lần nộp bài bằng tiếng Pháp, vì đất nước của các bạn nói tiếng Pháp”, cô bộc bạch.

Phượng cũng cho biết phương pháp giảng dạy đề cao tính tương tác, trao đổi và kết hợp giữa lý thuyết với bài tập thực hành. Cô dành 80% kết quả đánh giá để vấn đáp trực tiếp thay vì chỉ chấm bài tập nộp giấy. Với cô, kiến thức phải được chuyển hóa thành khả năng xử lý vấn đề. Sự gần gũi, thấu hiểu của một giảng viên Gen Z đã xóa nhòa khoảng cách văn hóa.

 

Nguyễn Minh Phượng vừa hoàn thành chương trình đào tạo tiến sĩ tại Nga và sẽ bảo vệ luận án tiến sĩ trong thời gian tới. Phượng là một trong số ít những giảng viên người Việt đã và đang giảng dạy tại ĐH Mỏ Saint Petersburg và là giảng viên người Việt duy nhất công tác tại khoa Kinh tế.

 

Một trong những kỷ niệm mà Phượng xúc động là sinh viên, học viên thạc sĩ quốc tế chủ động lồng ghép tiếng Việt vào bài thuyết trình.

“Có những buổi học, các bạn hoàn thành bài tập rất nhanh chỉ để cuối giờ đề nghị giảng viên dạy thêm vài câu tiếng Việt”, cô nói.

Lan tỏa hình ảnh người trẻ Việt

Trong quá trình học tập nghiên cứu và giảng dạy ở xứ người, Nguyễn Minh Phượng tích cực tham gia nhiều hoạt động quảng bá, giới thiệu về đất nước con người Việt Nam, cũng như hướng về Tổ quốc.

Đó là những lần nữ nghiên cứu sinh người Việt uyển chuyển trong những điệu múa truyền thống tại các chương trình giao lưu văn hoá quốc gia do Trường Đại học Mỏ Saint Petersburg tổ chức tại Nga (các năm 2021, 2023, 2025).

Là khi cô sắc sảo dẫn chương trình “Đường lên đỉnh Olympia Svlen” 2025 chủ đề “Đất nước mùa xuân” do Hội SVVN tại Saint Petersburg và Hội SV ĐH Mỏ Saint Petersburg tổ chức.

Bên cạnh đó, cô cùng cộng đồng du học sinh Việt Nam tại Nga tham gia, tổ chức hoạt động giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Nguyên đán, hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước.

Chia sẻ về kế hoạch trong thời gian tới, Minh Phượng cho biết cô sẽ tập trung vào hcoj tập, ban ngày làm giảng viên, buổi tối và cuối tuần học thêm văn bằng nhiều chuyên ngành khác. “Thế giới quá lớn và tôi thấy mình còn thiếu hiểu biết, luôn muốn được học hỏi”, cô nói.