Giảm tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người trẻ

Do xu hướng "trẻ hóa tội phạm" đang gia tăng, dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi tính đến khả năng hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên.

08/04/2015 07:57 2795

Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường giải trình trước UB Thường vụ QH hôm nay: Bộ luật Hình sự hiện hành quy định người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Theo đó, diện các tội phạm mà trẻ em phải chịu trách nhiệm hình sự là khá rộng. Thực tế, số trường hợp trẻ em từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi tự mình thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng là không nhiều, chủ yếu tập trung vào một số tội thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người, các tội xâm phạm sở hữu.

Bà Trương Thị Mai: Đồng tình xu hướng giảm tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên, nhưng cần nghiên cứu kỹ lưỡng.

Còn lại phần lớn các trường hợp khác các em tham gia thực hiện tội phạm là do bị người lớn xúi giục, lôi kéo, mua chuộc, đe dọa...

"Vì vậy, việc xử lý hình sự đối với các em trong những trường hợp này có phần quá nghiêm khắc và ít có tác dụng giáo dục phòng ngừa, giúp các em sửa chữa lỗi lầm. Vì vậy, trách nhiệm hình sự của các em cần giới hạn trong phạm vi các tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một số nhóm tội phạm cụ thể", Bộ trưởng Tư pháp nói.

Phương án của Chính phủ là quy định rõ hơn: Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; các tội xâm phạm sở hữu; các tội phạm về ma túy và các tội phạm xâm phạm trật tự, an toàn công cộng.

Nhưng trong cơ quan thẩm tra, UB Tư pháp QH, lại có nhận định rằng tình hình người chưa thành niên phạm tội hiện nay diễn biến rất phức tạp, có xu hướng gia tăng cả về số lượng và tính chất, mức độ nghiêm trọng, nếu thu hẹp phạm vi chịu trách nhiệm của người chưa thành niên sẽ bỏ lọt nhiều tội phạm.

Bên cạnh đó, có ý kiến cân nhắc đến đặc điểm tâm, sinh lý, khả năng phát triển của lứa tuổi này trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, để đề xuất hai nhóm: Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; Người từ 16 đến dưới 18 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai đồng tình xu hướng giảm tuổi nhưng cũng đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng và có đánh giá tác động cụ thể.

Theo Phó trưởng Ban Nội chính TƯ Nguyễn Doãn Khánh, nếu không giảm thì cần giữ nguyên như hiện hành chứ không nên nâng lên.

Nhưng với điều khoản sau thì đa số ý kiến lại đề nghị tăng lên: Không áp dụng hình phạt tử hình với người từ 70 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử để thể hiện chính sách hình sự nhân đạo đối với những người đã đến tuổi thượng thọ - đối tượng được hưởng chế độ chúc thọ, mừng thọ của Nhà nước, được đặc cách hưởng chính sách bảo trợ xã hội.

Trong UB Tư pháp có ý kiến nhận định tuổi thọ trung bình của VN đã được nâng cao, trình độ dân trí và đời sống vật chất ngày càng được cải thiện, người 70 tuổi nhìn chung vẫn còn khả năng về thể lực và trí lực, sự chênh lệch so với lứa tuổi thấp hơn không nhiều.

"Thực tế, nhiều người ở lứa tuổi này còn phạm tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, còn có thể là người cầm đầu các tổ chức tội phạm (xâm phạm an ninh quốc gia, khủng bố, rửa tiền), cầm đầu đường dây buôn bán ma túy hoặc chủ mưu các băng, nhóm tội phạm...", Chủ nhiệm UB Tư pháp Nguyễn Văn Hiện nói.

Bà Trương Thị Mai đồng tình: "Từ 80 tuổi trở lên mới không tử hình thì hợp lý hơn, chứ 70 tuổi vẫn còn 'trẻ' và ghê gớm lắm". Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn thậm chí khẳng định: "70 là tuổi chống đối mạnh mẽ nhất, là 'ngọn cờ' nói nhiều người nghe, không hiểu sao lại đưa ra quy định trên".

TIN KHÁC

Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy làm Chủ tịch Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Nghị quyết về thành lập Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ khóa XVI. Bí thư thứ nhất TW Đoàn Bùi Quang Huy là Chủ tịch Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ khóa XVI.

06/07/2026

Phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030

Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 được phê duyệt điều chỉnh, bổ sung với nhiều nội dung. Trong đó, có nội dung thanh niên tham gia các hoạt động kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; thanh niên có kỹ năng số nâng cao, kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo; hỗ trợ thanh niên sống an toàn và ứng phó với bạo lực trên không gian mạng.

03/07/2026

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị

Chiều ngày 1/7, Bộ chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57- NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

01/07/2026

Tuổi trẻ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị

Chiều ngày 30/6/2026, tại trụ sở Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương tổ chức Tọa đàm sinh hoạt chính trị với chủ đề "Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương với Nghị quyết số 68-NQ/TW: Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế - Thanh niên cần làm gì?".

01/07/2026

Công thức '6 đúng' trong truyền thông các hoạt động của Đoàn

Để truyền thông số hiệu quả, cán bộ Đoàn cần nắm vững công thức “6 đúng”: Đúng mục tiêu, đúng công chúng, đúng thông điệp, đúng định dạng, đúng nền tảng và đúng thời điểm. Mỗi hoạt động truyền thông cần được thiết kế theo chu kỳ trước, trong và sau chương trình, có kịch bản rõ, có thông điệp trung tâm, có sản phẩm phù hợp từng nền tảng…

01/07/2026

Trung ương Đoàn và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác năm 2026

Chiều 4/6, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện năm 2025, ký kết kế hoạch triển khai thỏa thuận hợp tác năm 2026.

05/06/2026