Câu chuyện thời hoa lửa - Ký ức ngày giải phóng trong trái tim cựu chiến binh và đồng bào Lai Châu

Năm 1967, khi chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn chiến đấu ác liệt, chàng trai Hoàng Công Ngự, quê ở Nam Định, khi đó tròn 19 tuổi đã xung phong lên đường nhập ngũ. Cùng với tuổi trẻ cả nước thời ấy, thanh niên Hoàng Công Ngự đã hướng về miền Nam với tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Ông Hoàng Công Ngự, nay sinh sống tại huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu nhớ lại: "Chúng tôi hành quân đi bộ rất vất vả. Đơn vị tôi đi 8 tháng trời từ Hòa Bình mới đến mũi Cà Mau, quá trình đi vừa chiến đấu vừa học tập. Lúc ấy toàn thể anh em đều hừng hực khí thế, trong lòng chỉ có một niềm tin đất nước phải độc lập, Bắc - Nam phải sum họp một nhà."

Là chiến sĩ của Đại đội thông tin, thuộc Trung đoàn 10, ông Ngự được giao nhiệm vụ đảm bảo thông tin liên lạc giữa các mũi tiến công trên chiến trường ác liệt Tây Nam Bộ và Campuchia.

Năm 1969, sau khi nghe tin Bác Hồ mất, dù cả Đại đội đều rất buồn và đeo băng tang trên ngực để tưởng nhớ Người, nhưng ai nấy cũng đều quyết tâm cho trận đánh phía trước. Đơn vị ông có người đã hy sinh khi chưa kịp gọi điện về quê lần nào; có người thì vĩnh viễn nằm lại trong rừng già, mỗi lần nhắc đến, ông lại nghèn nghẹn.

Ông Ngự cho biết, trận chiến đầu tiên ông tham gia là đánh đồn bốt ở biên giới Campuchia. Trận đánh đó rất ác liệt, trên bom, dưới đạn, 3 đồng đội của ông là đại đội trưởng và 2 chiến sĩ đã hy sinh; riêng ông bị thương nặng. Đến khi được đồng đội tìm thấy, đưa về đơn vị ông mới biết mình còn sống. Khi đang tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh và đang ở Cần Thơ, ông và đồng đội mừng rỡ khi hay tin chiến thắng.

Ông Ngự cho biết: "Đúng 11h30 trưa ngày 30/4/1975, tôi nghe thấy đồng đội la lên là Dương Văn Minh đã đầu hàng rồi thì anh em ai cũng vỗ tay và hô lên giải phóng rồi, giải phóng rồi. Người dân ở thành phố Cần Thơ tràn ra đường, từ già đến trẻ, ai cũng phấn khởi nhảy lên múa và vỗ tay vui mừng. Chúng tôi ai nấy đều rất phấn khởi, vỗ tay hô lên là hòa bình rồi, hòa bình rồi".

Không riêng những người lính trực tiếp tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, mỗi người dân sống ở Lai Châu - Tây Bắc ngày đó, dù là cán bộ hậu phương tham gia công tác, hay chỉ sản xuất ở địa phương, ký ức hào hùng của ngày giải phóng, đất nước thống nhất mãi còn nguyên, như mới ngày hôm qua.

Ông Phạm Ngọc Toan đang sinh sống ở thành phố Lai Châu, tỉnh biên giới Lai Châu xúc động nhớ lại: "Khi tôi đang làm việc ở Bệnh viện huyện Tuần Giáo (Lai Châu cũ), hôm đó đúng vào ngày thứ 4 thì nghe tin Đài TNVN báo tin quân giải phóng đã giải phóng hoàn toàn miền Nam. Cả Bệnh viện Tuần giáo, trong đó có nhiều bệnh nhân ùa ra gần loa phát thanh của bệnh viện để nghe. Ai nấy đều rất phấn khởi và vui quá, không ngờ mình lại giải phóng miền Nam nhanh thế".

Bà Lý Thị Lả cũng ở Lai Châu thì nói: "Ngày đó cô đang làm giáo viên dạy ở trên trường Dào San. Cô và chú đang yêu nhau chuẩn bị cưới rồi, nhưng đất nước đang tổng động viên, thế là cô chú phải xa nhau. Ngày 30/4/1975, nghe tin giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, lúc ấy cảm xúc của cô rất là phấn khởi, biết rằng người thương của mình vẫn còn sống. Thời khắc ấy thật sự là khó tả, chỉ biết là rất vui và trái tim mình và người thương đều đang hướng về nhau".

Chiến thắng 30/4/1975 không chỉ là bản anh hùng ca vang vọng khắp non sông, mà còn là ký ức thiêng liêng được cất giữ trong trái tim mỗi người con đất Việt, từ miền xuôi đến miền ngược, từ nơi tuyến lửa đến rẻo cao biên cương. Với cựu chiến binh và đồng bào các dân tộc ở Lai Châu, đó là niềm tự hào, là minh chứng cho tinh thần quật cường, đoàn kết và khát vọng hòa bình của cả dân tộc.

Trên mảnh đất Lai Châu đổi mới hôm nay, ký ức về ngày giải phóng, thống nhất đất nước không chỉ được nhắc nhớ, mà còn trở thành động lực để các thế hệ viết tiếp trang sử vàng, xây dựng quê hương giàu đẹp, giữ gìn biên cương vững chắc, xứng đáng với những hy sinh của cha ông năm xưa.