Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Cháy rừng do đâu?

Ảnh minh họa

- Theo thống kê, từ tháng 10-2009 đến nay, đã có 180 vụ cháy rừng ở 30 tỉnh từ Lào Cai đến Cà Mau. Ước tính, diện tích rừng bị cháy đã vượt diện tích rừng trồng trong cả năm qua. Tình trạng cháy rừng tràn lan hiện nay có nguyên nhân từ ý thức bảo vệ rừng kém, mà ý thức bảo vệ rừng kém là do việc khoán quản lý rừng cho hộ dân còn nhiều bất cập, chưa gắn được rừng với đời sống của người trông rừng, trồng rừng.

Như vậy là công sức suốt năm trồng rừng, nuôi rừng mất không. Vụ cháy lớn nhất xảy ra tại vườn quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai) ngay trong những ngày tết Nguyên đán, phải huy động gần 4.000 người với nhiều phương tiện để dập lửa suốt 4 ngày, nhưng lửa vẫn thiêu trụi gần 1.000 héc ta rừng, may chỉ mới lan tới vùng lõi vườn quốc gia thì bị dập tắt. Tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng lớn nhất hiện nay là vùng rừng U Minh thuộc các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang và vùng rừng ngập mặn thuộc tỉnh An Giang với diện tích gần 50.000 héc ta. Những khu rừng tràm với lớp lá mục phủ dày sau nhiều năm, dưới đó là hàng mét lớp than bùn đã khô kiệt sau nhiều tháng nước rút sẵn sàng bắt cháy khi gặp tàn lửa. Nơi đây, năm 2002 đã từng thiêu rụi 5000 héc ta rừng nguyên sinh.

Năm nay, nắng nóng, khô hạn gay gắt hơn nhiều năm, nguy cơ cháy rừng khốc liệt hơn nhưng không chỉ năm nay mới cháy rừng. Mùa khô nào cũng vậy, hàng trăm vụ cháy rừng thường xảy ra. Nguyên nhân cháy rừng là do đâu? Trước hết chiếm đến 70% các vụ cháy rừng thường xảy ra là do đốt nương và đốt kèo ăn ong. Đốt nương là một tập quán canh tác lâu đời, không dễ thay đổi thậm chí không nên thay đổi, nhưng đốt nương không tính toán, vô trách nhiệm với rừng mới sinh cháy. Nếu biết lựa hướng gió, tính toán diện tích đốt theo địa hình, tạo lằn gianh cản lửa thì đám cháy sẽ không lan rộng. Ăn ong (đốt bùi nhùi tạo khói xua ong đi để lấy mật), du lịch trong rừng nếu cẩn thận với lửa, giữ gìn rừng thì cũng không thể xảy ra cháy. Vậy cháy rừng trước hết là do ý thức bảo vệ rừng thấp, rừng chưa được coi là nguồn sống, là tài sản của mình. Nguyên nhân thứ 2 là do địa hình phức tạp, việc chữa cháy rất khó khăn, trang bị chữa cháy của các hạt kiểm lâm còn quá nghèo nàn, khi đám cháy xảy ra, người ít, phương tiện thiếu, thông tin chậm. Nguyên nhân thứ 3 là ý thức về phòng cháy, chữa cháy của chính quyền nhiều địa phương còn lơi lỏng, bản thân cán bộ địa phương cũng chưa gương mẫu trong phòng chống cháy rừng. Khi để xảy ra cháy, xử lý chưa nghiêm, chưa kịp thời.

Hàng năm, hàng nghìn tỷ đồng đã được chi cho việc bảo vệ rừng, khôi phục rừng nhưng số tiền đó trở thành lãng phí, nếu không ngăn chặn được nạn khai thác gỗ lậu và cháy rừng. Bộ NN-PTNT tính bình quân mỗi ngày trên đất nước ta có từ 2 đến 3 vụ cháy rừng, dự đoán ấy còn quá thấp. Suy cho cùng, tình trạng cháy rừng tràn lan hiện nay đều có nguyên nhân từ ý thức bảo vệ rừng kém mà ý thức bảo vệ rừng kém là do việc khoán quản lý rừng cho hộ dân còn nhiều bất cập, chưa gắn được rừng với đời sống của người trông rừng, trồng rừng ./.